OLD AGE SOLUTIONS

Portal on Technology Initiative for Disabled and Elderly
An Initiative of Ministry of Science & Technology (Govt. of India)
Brought to you by All India Institute of Medical Sciences

शारिरीक स्वास्थ्य

मानसिक स्वास्थ्य

पोषण

स्ट्रोक

वाहिन्यांमधल्या समस्येमुळे स्ट्रोक मेंदुच्या दुष्क्रियेत विकसीत होतो, याच्या अंतर्गत २४ तास किंवा त्यापेक्षा जास्त काळ ही स्थिती राहिल्यास मृत्यु येण्याची शक्यता असते. स्ट्रोकच्या सर्वसामान्य लक्षणांमध्ये बेधुध्दावस्था आणि स्नायुंच्या लकव्याचा/पक्षाघाताचा समावेश असतो. २४ तासांपेक्षा कमी कालावधीच्या घटनांना ट्रान्सिट अस्कॅमिक अटॅक (टि आय ए) म्हणतात. वाहिनीसंबंधीत विकृतींमध्ये स्ट्रोक वारंवारितेच्या आणि प्राथ्यमिकतेच्या पहिल्या क्रमांकावर येतो. वृध्दापकाळामध्ये वाहिनीशी निगडित सर्व रोगांमध्ये हा रोग पन्नस टक्के व्यक्तींमध्ये आढळतो. हा मृत्युच्या पहिल्या तीन कारणांपैकी एक कारण आहे, आणि याचे पहिले कारण वार्धक्यातील दुर्बळता हे असते. स्ट्रोकचे अर्धे रुग्ण, पहिल्यावर्षी आणि नंतर वाचलेले १/३ रुग्ण चांगल्याप्रकारे रोगमुक्त होऊ शकतात.

वाहिन्यांमधल्या समस्येमुळे स्ट्रोक सिंड्रोंम विभीन्न परिस्थितीमुळे निर्माण होते, ज्या मेंदुच्या वाहिन्यातील आणि रक्त प्रवाहाला प्रभावित करतात. स्ट्रोक संरोधक किेंवा रक्तस्त्रावी स्वरुपाचा असतो. स्ट्रोकच्या सर्व बाबींमध्ये 70 ते 80 टक्के संरोधक स्ट्रोक असतात, हे थ्रॉंबोसिस(अडथळयाच्या जागोवर गाठ तयार होणे) मुळे होतात किंवा एंबोलिज्म (दुसरीकडून निधून आलेल्या गाठीमुळे अडथळा निर्माण होणे )मुळे होतात. थ्रोमबोटिक स्ट्रोक सर्व प्रकारच्या स्ट्रोकपैकी सर्वात सामान्य स्वरुपात होत असून, तो उच्च कॉलेस्ट्रोलमुळे (अथेरोस्केरिस) मेंदुतील वाहिन्या संकुचित झाल्यामुळे होतो. हदयरोगाच्या स्थितीत सामान्यत: एंबोलिक स्ट्रोक येतो. एकुण स्ट्रोलपैकी 20 ते 30 टक्के स्थितीत रक्तस्त्रावी स्ट्रोक होते. मेंदुमध्ये रक्तवाहिनी फुटल्यामुळे हे घडून येते.स्ट्रोकची कारणे

उच्च रक्तदाब स्ट्रोकचे सर्वात महत्वाचे कारण आहे. इतर कारणांमध्ये वाढते वय, कौटुंबिक इतिहास, उच्च कोलेस्ट्रोल, आदषे वजनापेक्षा जास्त वनज, धुम्रपान, व्यायामाचा अभाव, हृदयरोग आणि मधुमेहाचा समावेश होतो


निदान आणि व्यवस्थापन

वैद्यकिय स्वरुपात नेहमी स्ट्रोकचे निदान केले जाते. परिक्षणांनी स्ट्रोकची रोग विकृती आणि रोगाशी संबंधीत विज्ञानाची खात्री झाल्याने उपचार करण्यायोग्य हृदयवाहिन्यांच्या जोखमीच्या कारणांचा शोध लावता येऊ शकतो, आणि स्ट्रोकच्या उपचार करण्यायोग्य गुंतागुंतींना ओळखले जाऊ शकेल, यासाठी रक्ताचे आधारभूत परिक्षण, ईसीजी आणि वक्षस्थळाचा एक्सरे उपयोगी पडतो. सी टी स्कॅन, एम आर आय सारखे इमेजिंग परिक्षण केल्यामुळे रोगा बद्दल वैद्यकिय निदानासाठी संवेदनशीलतेने परिक्षण केले जाते. टि आर ई रुग्णांमध्ये कॅरोडिट अथेरोसल्केरोसिस शोधण्यासाठी कॅरोटिड अल्ट्रासाऊंड डॉप्लर अध्ययन उपयोगी पडते.

स्ट्रोक व्यवस्थापनात खालील घटकांचा समावेश होतो: विकृती किमान ठेवण्यासाठी चिकित्सात्मक इंटरवेन्शन, गंभीर जटिलता टाळण्यासाठी उपाययोजना, अशक्तता कमी करण्यासाठी पुर्नवसन, अपंगत्व किमान ठेवण्यासाठी अनुकुलन.स्ट्रोकवर आळा बसविण्यासाठी या कारणांच्या संशोधनाची आवश्यकता असते: टि आय ए इतिहास असल्याने हाईपर टेन्शन, धूम्रपान, कॉलेस्ट्रॉल औषधोपचार (गाठ बवण्यावर आळा बसतो)


पुर्नवसन

रुग्ण आणि कुटुंबियांना प्रशिक्षण आणि सल्ल्याची आवश्यकता असते. सामुदायिक आणि निवास पुर्नवसन सेवा समुहाने राहणा-या स्ट्रोक रुग्णांसाठी अनिवार्य असते. स्ट्रोक रुग्णांच्या पुर्नवसनात विकृती आणि अपंगत्व शोधणे, स्वयंसिध्दता वाढवणे आणि परावलोअंबीपणा कमी करण्याचा समावेश असतो. सर्वश्रेष्ठ परिणाम मिळवण्यासाठी रुग्णाच्या शारीरीक आणि मानसिक स्थितीचा विचार करुन सर्वतोमुख कार्य यंत्रणेची अपेक्षा असते. .

  Copyright 2015-AIIMS. All Rights reserved Visitor No. - Website Hit Counter Powered by VMC Management Consulting Pvt. Ltd.